
Zimbabwe pokonali Afganistan o 57 runów i wygrali serię 1-0. Ostatni wicket padł, gdy Ziaur Rahman Sharifi po rzucie Graeme’a Cremera uderzył piłkę w kierunku drugiego slipu, gdzie złapał ją Brian Bennett. Był to zaledwie trzeci zagraniczny triumf Zimbabwe w serii testowej, po wygranych w Pakistanie w 1998 roku i w Bangladeszu w 2001 roku.
Poprzednie dwa sukcesy miały inny kontekst. Zimbabwe w 1998 roku było znacznie silniejsze niż obecnie, a rywalem w 2001 roku był Bangladesz, który dopiero uczył się gry w tym formacie. Tegoroczne zwycięstwo ma zatem inną wagę, bo przychodzi po latach, w których wyniki testowe Zimbabwe systematycznie się pogarszały.
Seria mogła jednak łatwo umknąć uwadze kibiców. W świecie krykieta testowego działo się wiele innych rzeczy. RPA właśnie pokonało Australię, Indie i Nowa Zelandia przygotowywały się do nadchodzących meczów, Pakistan grał z Sri Lanką, a Indie Zachodnie zwracały uwagę, bo w 2026 roku nie przegrały żadnej serii testowej. Dyskutowano także o burzliwym, pełnym zwrotów roku Bangladeszu.
Rywalizacja Afganistanu z Zimbabwe nie była więc najważniejszym wydarzeniem tamtego okresu. Nie winimy was, jeśli ją przegapiliście, dlatego przypominamy przebieg tej serii.
Pierwszy test: wysokie wyniki i remis
Pierwszy mecz zakończył się remisem przy dużej liczbie punktów. Zimbabwe zdobyło 504 runy, Afganistan odpowiedział 514, a goście zdeklarowali drugie podejście na 523 runy za pięć wickietów. Padły trzy wyniki przekraczające 500 runów i siedem indywidualnych setek w obu zespołach. Craig Ervine, mający 41 lat i 82 dni, został trzecim najstarszym krykiecistą, który zdobył podwójną setkę w teście. Bennett zdobył 128 runów w pierwszym dopływie, a Wesley Madhevere strzelił swoją pierwszą setkę w testach. Zimbabwe pokazało siłę zarówno doświadczonych graczy, jak i młodszych zawodników, a jego batting wytrzymał obciążenie w obu dopływach.
Drugi test: decydujące dziewiąte wicket
W drugim meczu więcej do powiedzenia mieli bowlerzy. Zimbabwe w trudnym drugim dopływie niemal się rozsypało, ale Blessing Muzarabani (59 runów) i Cremer (50 niepokonany) zbudowali epicką, decydującą o serii dziewiątą parę wicketową. Afganistan potrzebował ponad 400 runów, by wygrać, albo musiał przetrwać cały dzień, by zremisować. Debiutant Naseer Khan Maroofkhil był bliski niezwykłego wyczynu. Zdobył siedem wicketów w pierwszym dopływie Zimbabwe i pozostał niepokonany na 101 runach. Jego postawa utrzymała Afganistan w grze, ale nie wystarczyła, by przechylić wynik. Wyeliminowanie Sharifiego przez Cremera zakończyło walkę i przyniosło Zimbabwe zwycięstwo w serii.
Świat bez tabeli WTC
Po wręczeniu trofeów pojawiło się dziwne poczucie znajomego zapomnienia. Przez chwilę przypominało to czasy przed pandemią, kiedy nie było tabeli Światowego Mistrzowskiego Cyklu Testowego (WTC), nie trzeba było liczyć punktów, a po zakończeniu meczu nikt nie aktualizował rankingów. Nie było też finału, do którego trzeba się zakwalifikować. Wynik nie wpływał na żadne szersze rozgrywki.
Zimbabwe, podobnie jak Irlandia i Afganistan, pozostaje poza WTC przynajmniej do cyklu kończącego się w 2031 roku. Międzynarodowa Rada Krykieta (ICC) rozważała rozszerzenie rozgrywek o wszystkich 12 pełnoprawnych członków, ale z doniesień z listopadowego spotkania w Bali wynika, że propozycja napotkała opór ze względu na dodatkowe terminarze, koszty podróży, finanse i zobowiązania wobec nadawców.
Postępy pod wodzą Sammonsa
Wykluczenie następuje w momencie, gdy Zimbabwe robi postępy pod kierownictwem odchodzącego trenera Justina Sammonsa, który objął zespół w czerwcu 2024 roku. W latach 2010–maj 2024 battersi Zimbabwe mieli średnią 24,02, a bowlerzy tracili 41,09 runa za wicket. Za kadencji Sammonsa średnia battingu wzrosła tylko nieznacznie, do 26,34, natomiast średnia bowlingu znacznie spadła, do 36,17.
Muzarabani prowadzi atak, z 61 wicketami po 26,01 od czerwca 2024 roku. Brad Evans, Richard Ngarava i Newman Nyamhuri również mają w tym okresie średnią poniżej 30. Zimbabwe wygrało cztery z 15 testów w tym okresie (współczynnik zwycięstw do porażek 0,44), wobec pięciu wygranych w 44 meczach w latach 2000–2009 (0,16). W 2025 roku zagrali też 10 testów, najwięcej od 2001 roku, gdy rozegrali 11. To nie jest dramatyczny zwrot, ale wskazuje na zespół, który stopniowo staje się bardziej konkurencyjny.
Sammons odejdzie jednak po serii z Afganistanem i wróci do RPA, by spędzać więcej czasu z rodziną. Jego odejście oznacza, że Zimbabwe będzie musiało wybrać nowego trenera w momencie, gdy zespół zaczyna zyskiwać stabilność. Następca będzie musiał kontynuować tę pracę, zwłaszcza z grupą bowlerów, a jednocześnie zmierzyć się z niepewnością co do przyszłości Zimbabwe w cyklu testowym.
Ekonomia testów i presja na zawodników
Zimbabwe nie kwestionuje swojego zaangażowania w testy, a federacja nadal organizuje mecze, mimo rosnących kosztów. Przewodniczący ZC Tavengwa Mukuhlani niedawno potwierdził, że zorganizowanie domowego testu może kosztować nawet 600 000 dolarów, i przyznał, jak trudno sprawić, by ten format był komercyjnie opłacalny. Mimo to uznał, że gra pięciodniowych meczów jest nienegocjowalna. Podobnie argumentował gwiazdor all-roundu Zimbabwe Sikandar Raza, twierdząc, że lepsze występy w testach pomogą rozwijać zespół we wszystkich formatach.
Brak stawki w WTC, gdy wszyscy inni dążą do czegoś bardziej konkretnego, może jednak wpływać na podejście zawodników do tego formatu. Wcześniej w tym roku Rashid Khan z Afganistanu mówił o trudnościach z angażowaniem się w testy, gdy możliwości gry są tak ograniczone. Po tym, jak w styczniu 2025 roku rzucił 55 overów w teście w Bulawayo, wbrew zaleceniom lekarzy, stwierdził, że zdecydował się ograniczyć grę w formacie, w którym Afganistan gra tak rzadko. „Nie mogę zagrać 100 testów. Jeśli gramy jeden test w roku, nie zagram przez 100 lat. A w krykiecie testowym [dla Afganistanu] nie ma żadnego celu” – powiedział, uzasadniając swoją decyzję o skupieniu się na krykiecie białą piłką. Sytuacja Zimbabwe, a nawet Irlandii, nie jest od tego bardzo różna. Jaki zatem jest cel?
Udział w WTC nie gwarantowałby tym drużynom miejsca w finale ani nawet realnej szansy na awans w pierwszych próbach. Dałby im jednak punkt odniesienia, zestaw rywali, z którymi mogą się mierzyć, oraz powód, by każda seria liczyła się w szerszej perspektywie. Ich wyniki miałyby znaczenie wykraczające poza chwilową satysfakcję ze zwycięstwa czy rozczarowanie z porażki, a zawodnicy mieliby coś konkretnego do osiągnięcia. Najważniejsze jest to, że bez WTC zwycięstwa w testach zaczynają przypominać jedynie moralne sukcesy.
Co dalej z tym zwycięstwem
Zwycięstwo Zimbabwe nad Afganistanem zasługuje na to, by je zapamiętać ze względu na to, czym naprawdę było: pierwszym zagranicznym zwycięstwem w serii od ćwierć wieku, wywalczonym z zespołem, który walczył do ostatniego wicketu. Przyszło po okresie, w którym wyniki testowe dawały niewielkie nadzieje, i pokazało, że praca z Sammonsem przynosi efekty. Jeśli jednak WTC pozostanie dla nich zamknięte, co stanie się z tym postępem?
W świecie krykieta, w którym coraz częściej kwestionuje się sens dwustronnych serii białą piłką, podobne obawy dotyczą drużyn testowych pozostających poza WTC. ICC już spotyka się z krytyką za ograniczanie gry i ograniczanie możliwości występów poza ustalonymi krajami. Wykluczenie trzech pełnoprawnych członków z jej najważniejszych rozgrywek testowych nie pomaga odwrócić tego trendu.